Het Christelijk Geloof

Is er leven na de dood? Indien ja, welk soort leven? Wat moeten we ons daarbij voorstellen? Er zijn heel wat boeken geschreven over bijna-dood ervaringen. Hoewel dit alles zeer subjectief is tonen al deze ervaringen wel duidelijk aan dat het niet gedaan is met onze dood.

De Bijbel heeft zeer veel te zeggen over dit thema. Er wordt overduidelijk gesteld dat het aardse leven slechts tijdelijk is en dat er een andere vorm van leven is, die niets meer met tijd te maken heeft zoals we die nu kennen.

2 Corinthiërs 4:18 Want het zichtbare is tijdelijk maar het onzichtbare is eeuwig.

De woorden 'eeuwig', 'eeuwige', 'eeuwigheid' en 'eeuwigheden' komen 343 maal in de Bijbel voor. Ze betekenen meestal zoiets als 'zonder begin of einde in de tijd'. Wat gebeurt er als een mens sterft en daardoor de tijd verlaat en de eeuwigheid binnengaat? Veel aangaande de eeuwigheid blijft voor ons een mysterie, maar twee zaken worden in de Bijbel wel heel duidelijk gemaakt:

Ieder mens zal opstaan uit de dood en ieder zal door God geoordeeld worden over wat hij in dit leven heeft gedaan.

{mospagebreak}

DE LEER VAN DE OPSTANDING IS FUNDAMENTEEL
De Bijbel spreekt veel over de opstanding, wat er op wijst dat dit een fundamenteel iets is en heel belangrijk. De eerste die uit de dood opstond met een verheerlijkt onvergankelijk lichaam was Christus. Zonder geloof in zijn opstanding is het hele christelijk leven totaal zinloos. Dit wordt door Paulus in niet mis te verstane woorden uitgedrukt:

1 Corinthiërs 15:13-20 Indien er geen opstanding der doden is, dan is ook Christus niet opgewekt. En indien Christus niet is opgewekt, dan is immers onze prediking zonder inhoud, en zonder inhoud is ook uw geloof. Dan blijken wij ook valse getuigen van God te zijn, want dan hebben wij tegen God in getuigd, dat Hij de Christus opgewekt heeft, die Hij toch niet heeft opgewekt, indien er geen doden opgewekt worden. Immers, indien er geen doden opgewekt worden, dan is Christus ook niet opgewekt; en indien Christus niet is opgewekt, dan is uw geloof zonder vrucht, dan zijt gij nog in uw zonden. Dan zijn ook zij, die in Christus ontslapen zijn, verloren. Indien wij alleen voor dit leven onze hoop op Christus gebouwd hebben, zijn wij de beklagenswaardigste van alle mensen. Maar nu, Christus is opgewekt uit de doden, als eersteling van hen, die ontslapen zijn.

Het feit dat Christus uit de doden is opgestaan vormt het bewijs van zijn goddelijkheid.
Johannes 10:17,18 Hierom heeft Mij de Vader lief, omdat Ik mijn leven afleg om het weder te nemen. Niemand ontneemt het Mij, maar Ik leg het uit Mijzelf af. Ik heb macht het af te leggen en macht het weder te nemen;
Romeinen 1:4 ... naar de geest der heiligheid door Zijn opstanding uit de doden verklaard is Gods Zoon te zijn in kracht...
De opstanding van Christus vormt ook de basis van ons behoud: Romeinen 4:25 ..... is overgeleverd om onze overtreding en opgewekt om onze rechtvaardiging.
Romeinen 10:9 Want indien gij met uw mond belijdt, dat Jezus Heer is, en met uw hart gelooft, dat God Hem uit de doden heeft opgewekt, zult gij behouden worden;

Er kan geen redding zijn voor hen die niet in de opstanding van Christus geloven. Als Christus niet is opgewekt, dan heeft Hij geen macht om de zondaar te redden en vergeving te schenken. Indien wel, dan heeft Hij macht om te vergeven en te behouden.
{mospagebreak}

SCHEIDING VAN LICHAAM EN GEEST BIJ HET STERVEN
1 Thessalonicenzen 5:23 En Hij, de God des vredes, heilige u geheel en al, en geheel uw geest, ziel en lichaam moge bij de komst van onze Here Jezus Christus blijken in allen dele onberispelijk bewaard te blijven.
De mens bestaat uit een stoffelijk deel - het lichaam - en een onstoffelijk deel - geest en ziel. Bij het sterven wordt het onstoffelijke gescheiden van het stoffelijke. Het lichaam gaat over tot ontbinding en de ziel/geest keert weder tot God.
Prediker 12:7 en het stof wederkeert tot de aarde, zoals het geweest is, en de geest wederkeer tot God, die hem geschonken heeft.

{mospagebreak}

WAAR VERBLIJFT DE GEEST/ZIEL NA DE DOOD ?
Wanneer de geest van de overleden mens voor God verschijnt, is dat niet om direkt geoordeeld te worden maar om een tijdelijke verblijfplaats toegewezen te krijgen in afwachting van het oordeel dat later komt. De Bijbel maakt onderscheid tussen de tijdelijke bestemming van de zielen van gelovigen en ongelovigen.

Vóór de opstanding van Christus was de toestand anders dan nu. Daarover lezen we in het verhaal van de rijke man en de arme Lazarus, dat door Jezus zelf verteld wordt in Lucas

16:19-31.
19 En er was een rijk man, die gekleed ging in purper en fijn linnen en elke dag schitterend feest hield. 20 En er was een bedelaar, Lazarus genaamd, vol zweren, 21 nedergelegd bij zijn voorportaal, die verlangde zijn honger te stillen met wat van de tafel van de rijke afviel; zelfs kwamen de honden zijn zweren likken. 22 Het geschiedde, dat de arme stierf en door de engelen gedragen werd in Abrahams schoot. 23 Ook de rijke stierf en hij werd begraven. En toen hij in het dodenrijk zijn ogen opsloeg onder de pijnigingen, zag hij Abraham van verre en Lazarus in zijn schoot. 24 En hij riep en zeide: Vader Abraham, heb medelijden met mij en zend Lazarus opdat hij de top van zijn vinger in water dope en mijn tong verkoele, want ik lijd pijn in deze vlam. 25 Maar Abraham zeide: Kind, herinner u, hoe gij het goede tijdens uw leven hebt ontvangen en insgelijks Lazarus het kwade; nu wordt hij hier vertroost en gij lijdt pijn. 26 En bij dit alles, er is tussen ons en u een onoverkomelijke kloof, opdat zij, die vanhier tot u zouden willen gaan, dit niet zouden kunnen, en zij vandaar niet aan onze kant zouden kunnen komen. 27 Doch hij zeide: Dan vraag ik u, vader, dat gij hem naar het huis van mijn vader zendt, 28 (16-27b) want ik heb vijf broeders. (16-28a) Laat hij hen dan ernstig waarschuwen, dat ook zij niet in deze plaats der pijniging komen. 29 Maar Abraham zeide: Zij hebben Mozes en de profeten, naar hen moeten zij luisteren. 30 Doch hij zeide: Neen, vader Abraham, maar indien iemand van de doden tot hen komt, zullen zij zich bekeren. 31 Doch hij zeide tot hem: Indien zij naar Mozes en de profeten niet luisteren zullen zij ook, indien iemand uit de doden opstaat, zich niet laten gezeggen.
Hieruit kunnen we volgende conclusies trekken:
- de rijke en de arme gingen na hun dood elk naar een andere plaats: Lazarus naar "Abrahams' schoot" (op andere plaatsen "Paradijs" genoemd - Lucas 23:43 e.a.) en de rijke naar het "dodenrijk" (gr."Hades", hebr."Sheol");
- er was een volkomen bewustzijn;
- er was "van verre" communicatie mogelijk tussen beide mannen;
- ze herkenden elkaar (de persoonlijkheid blijft dus bestaan);
- er was "herinnering" aan het aardse leven;
- de kloof tussen hen was "onoverkomelijk" => wat wij nu met ons leven doen en beslissingen
die wij nu nemen kunnen zeer definitief zijn voor de eeuwigheid.
Vanaf de opstanding van Christus tot en met zijn wederkomst worden de geesten van overleden gelovigen direct met Christus verenigd - in de hemel dus, aangezien Christus nu in de hemel is. We kunnen hierover bijvoorbeeld lezen in

Handelingen 7:55-60,
55 Maar hij, vol van de heilige Geest, sloeg de ogen ten hemel en zag de heerlijkheid Gods en Jezus, staande ter rechterhand Gods, 56 En hij zeide: Zie, ik zie de hemelen geopend en de Zoon des mensen, staande ter rechterhand Gods. 57 Maar zij begonnen luidkeels te schreeuwen, stopte hun oren toe en stormden als een man op hem los; 58 en zij wierpen hem de stad uit en stenigden hem. En de getuigen legden hun mantels af aan de voeten van een jonge man, Saulus genaamd. 59 En zij stenigden Stefanus, die de Here aanriep, zeggende: Here Jezus, ontvang mijn geest.

2 Corinthiërs 5:6-8
6 Daarom zijn wij te allen tijde vol goede moed, ook al weten wij, dat wij, zolang wij in het lichaam ons verblijf hebben, ver van de Here in den vreemde zijn 7 (want wij wandelen in geloof, niet in aanschouwen) 8 maar wij zijn vol goede moed en wij begeren te meer ons verblijf in het lichaam te verlaten en bij de Here onze intrek te nemen.

Fillipenzen 1:21-24.
21 Want het leven is mij Christus en het sterven gewin. 22 Indien ik in het vlees blijf leven, betekent dat voor mij werken met vrucht, en wat ik moet kiezen, weet ik niet. 23 Van beide zijden word ik gedrongen: ik verlang heen te gaan en met Christus te zijn, want dit is verreweg het beste; 24 maar nog in het vlees te blijven is nodiger om uwentwil.

Efez.4:8-10 gaat over Jezus’ hemelvaart. ‘...Opgevaren naar den hoge voerde Hij krijgsgevangene mede’.

Dit zou kunnen wijzen op het meenemen van alle doden uit het Paradijs naar de hemel. Het is echter niet zeker dat we dit vers zo moeten verstaan.

{mospagebreak}

HERENIGING VAN LICHAAM EN ZIEL/GEEST = OPSTANDING

De scheiding van de ziel/geest en het lichaam van de mens is maar een tijdelijke scheiding. Uiteindelijk is het Gods bedoeling dat lichaam en ziel/geest weer verenigd zullen worden. Daartoe moet het lichaam eerst opgewekt worden uit de dood door de opstanding. Als er in de Bijbel sprake is van opstanding, dan wordt daarmee steeds een opstanding van het lichaam bedoeld. Aangezien de ziel/geest niet sterft - maar verder blijft leven in een bewuste staat - moet alleen het lichaam opgewekt worden.

Voor onze opstanding maakt het niet uit in welke staat ons oude lichaam is. Van mensen die eeuwen geleden overleden zijn is er niet veel meer over. In die zin maakt het ook niet uit of iemand verbrand is op de brandstapel of gecremeerd. Feit blijft wel dat er achter crematie wel vaak de gedachte zit dat het gedaan is met onze dood. Ook werden sommige mensen in het O.T. verbrand en had dit met een oordeel te maken. Het begraven is een betere uitbeelding van het geloof in de opstanding.

WELK SOORT LICHAAM ZULLEN WE HEBBEN NA DE OPSTANDING ?

Geeft de Bijbel informatie over het soort lichaam dat we zullen hebben na de opstanding? Zeer zeker. We moeten echter weer onderscheid maken tussen het opstandingslichaam van ongelovigen en gelovigen. Wat betreft de ongelovigen vinden we in de Bijbel geen enkele aanwijzing en blijven we dus in het ongewisse.

Maar over het opstandingslichaam van de gelovigen wordt tamelijk veel geleerd.

Fillipenzen 3:21 die ons vernederd lichaam veranderen zal, zodat het aan zijn verheerlijkt lichaam gelijkvormig wordt, naar de kracht, waarmede Hij ook alle dingen Zich kan onderwerpen.

De Bijbel leert ons dat het opgestane lichaam gelijkvormig zal zijn aan het lichaam waarmee Christus is opgestaan.

Zijn opstandingslichaam was een echt lichaam.
Voor ons normale kenmerken van Jezus’ opstandingslichaam:
-Jezus’ lichaam bestond uit "vlees en beenderen" (Luc.24:39)
-Je kon het aanraken (Joh.20:27)
-Jezus kon eten (Luc.24:41-43)
-Hij was herkenbaar (Luc.24:35, Joh.20:16)
Luc.24:39 Ziet mijn handen en mijn voeten, dat Ik het zelf ben; betast Mij en ziet, dat een geest geen vlees en beenderen heeft, zoals gij ziet, dat Ik heb.
Joh.20:27 Daarna zeide Hij tot Thomas: Breng uw vinger hier en zie mijn handen en breng uw hand en steek die in mijn zijde, en wees niet ongelovig, maar gelovig.
Luc.24:41-43 En toen zij het van blijdschap nog niet geloofden en zich verwonderden, zeide Hij tot hen ‘Hebt gij hier iets te eten?’ Zij reikten Hem een stuk van een gebakken vis toe. En Hij nam het en at het voor hun ogen.
Luc.24:35 En zij verhaalden wat onderweg gebeurd was en hoe Hij door hen herkend was bij het breken van het brood.
Joh.20:16 Jezus zeide tot haar; Maria! Zij keerde zich om en zeide tot Hem in het Hebreeuws: Rabboeni, dat wil zeggen: Meester!

Bijzondere kenmerken van Jezus’ opstandingslichaam:
-Hij kon plots verschijnen en weer verdwijnen (Luc.24:31,36)
-Hij kon door muren heen wandelen (Joh.20:19,26)
-Hij kon Zich verplaatsen tussen hemel en aarde (Hand.1:9-11)
Luc.24:31 En hun ogen werden geopend en zij herkenden Hem; en Hij verdween uit hun midden.
Luc.24:36 En terwijl zij hierover spraken, stond Hij zelf in hun midden
Joh.20:19 Toen het dan avond was op die eerste dag der week en ter plaatse, waar de discipelen zich bevonden, de deuren gesloten waren uit vrees voor de Joden, kwam Jezus en stond in hun midden en zeide tot hen: Vrede zij u!
Joh.20:26 ... Jezus kwam, terwijl de deuren gesloten waren, en Hij stond in hun midden ....
Hand.1:9-11 En nadat Hij dit gesproken had, werd Hij opgenomen, terwijl zij het zagen, en een wolk onttrok Hem aan hun ogen. En toen zij naar de hemel staarden, terwijl Hij henenvoer, zie, twee mannen in witte klederen stonden bij hen, die ook zeiden: Galileese mannen, wat staat gij daar en ziet op naar de hemel? Deze Jezus, die van u opgenomen is naar de hemel, zal op dezelfde wijze wederkomen, als gij Hem ten hemel hebt zien varen.
Uit de passage in 1 Corinthiërs 15:35-49 leren we nog meer over het lichaam dat we zullen hebben na de opstanding.
35 Maar, zal iemand zeggen, hoe worden de doden opgewekt? En met wat voor lichaam komen zij? 36 Dwaas! Wat gij zelf zaait, wordt niet levend, of het moet gestorven zijn, 37 en als gij zaait, zaait gij niet het toekomstige lichaam, maar slechts een korrel, bijvoorbeeld van koren, of van iets anders. 38 Maar God geeft er een lichaam aan, gelijk Hij dat gewild heeft, en wel aan elk zaad zijn eigen lichaam. 39 Alle vlees is niet hetzelfde, maar dat van mensen is anders dan dat van beesten, en het vlees van vogels weer anders dan dat van vissen. 40 Er zijn hemelse en aardse lichamen, maar de glans der hemelse is anders dan die der aardse. 41 De glans der zon is anders dan die der maan en der sterren, want de ene ster verschilt van de andere in glans. 42 Zo is het ook met de opstanding der doden. Er wordt gezaaid in vergankelijkheid, en opgewekt in onvergankelijkheid; 43 er wordt gezaaid in oneer, en opgewekt in heerlijkheid; er wordt gezaaid in zwakheid, en opgewekt in kracht. 44 Er wordt een natuurlijk lichaam gezaaid, en een geestelijk lichaam opgewekt. Is er een natuurlijk lichaam, dan bestaat er ook een geestelijk lichaam. 45 Aldus staat er ook geschreven: de eerste mens, Adam, werd een levende ziel; de laatste Adam een levendmakende geest. 46 Doch het geestelijke komt niet eerst, maar het natuurlijke, en daarna het geestelijke. 47 De eerste mens is uit de aarde, stoffelijk, de tweede mens is uit de hemel. 48 Gelijk de stoffelijke is, zijn ook de stoffelijken, en zoals de hemelse is, zijn ook de hemelsen. 49 En gelijk wij het beeld van de stoffelijke gedragen hebben, zo zullen wij het beeld van de hemelse dragen.

Net als zaad moet het natuurlijke lichaam eerst sterven om alzo de basis te vormen voor een nieuw lichaam, dat anders zal zijn dan het aardse lichaam. De vorm wordt door God bepaald "aan elk zaad zijn eigen lichaam".

Door contrasten probeert Paulus één en ander te verduidelijken:
- vergankelijkheid <-> onvergankelijkheid;
- oneer <-> heerlijkheid;
- zwakheid <-> kracht.
- natuurlijk <-> geestelijk (natuurlijk=ziels)
- uit de aarde <-> uit de hemel
- stoffelijk <-> hemels

{mospagebreak}
ZULLEN ALLE OVERLEDEN MENSEN OPSTAAN UIT DE DODEN ?

Het Woord verklaart zeer nadrukkelijk dat ALLE doden zullen worden opgewekt. Er is weinig leer in de Bijbel die zo duidelijk is.
Johannes 5:28-29 Verwondert u hierover niet, want de ure komt, dat allen, die in de graven zijn, naar zijn stem zullen horen, en zij zullen uitgaan, wie het goede gedaan hebben, tot de opstanding ten leven, wie het kwade bedreven hebben, tot de opstanding ten oordeel.
Openbaringen 20:13 En de zee gaf de doden, die in haar waren, en de dood en het dodenrijk gaven de doden, die in hen waren, en zij werden geoordeeld, een ieder naar zijn werken.

Er is in Joh.5:28-29 (zie hierboven) sprake van twee opstandingen: een "opstanding ten leven" - voor de gelovigen - en een "opstanding ten oordeel" - voor de ongelovigen. Niet alleen verschillen deze twee opstandingen in het soort doden waarop ze betrekking hebben maar ook het tijdstip is verschillend.

{mospagebreak}
WANNEER ZULLEN DE OPSTANDINGEN PLAATS VINDEN ?
De Schrift leert heel duidelijk dat niet alle doden op hetzelfde tijdstip zullen opgewekt worden.
- Sommige gelovigen zijn reeds opgewekt

Mattheus 27:50-53
50 Jezus riep wederom met luider stem en gaf de geest. 51 En zie, het voorhangsel van de tempel scheurde van boven tot beneden in tweeen, en de aarde beefde, en de rotsen scheurden, 52 en de graven gingen open en vele lichamen der ontslapen heiligen werden opgewekt. 53 En zij gingen uit de graven na zijn opstanding en kwamen in de heilige stad waar zij aan velen verschenen.

- De andere gestorven gelovigen zullen opstaan bij de wederkomst van Christus 1 Corinthiërs 15:22,23
22 Want evenals in Adam allen sterven, zo zullen ook in Christus allen levend gemaakt worden. 23 Maar ieder in zijn eigen rangorde: Christus als eersteling, vervolgens die van Christus zijn bij zijn komst;

- Uitzondering: sommige gelovigen zullen nog leven als Christus wederkomt en zullen dus niet hoeven op te staan uit de doden
1 Thessalonicenzen 4:15-17
15 Want dit zeggen wij u met een woord des Heren: wij, levenden, die achterblijven tot de komst des Heren, zullen in geen geval de ontslapenen voorgaan, 16 want de Here zelf zal op een teken, bij het roepen van een aartsengel en bij het geklank ener bazuin Gods, nederdalen van de hemel, en zij, die in Christus gestorven zijn, zullen het eerst opstaan; 17 daarna zullen wij, levenden, die achterbleven, samen met hen op de wolken in een oogwenk weggevoerd worden, de Here tegemoet in de lucht, en zo zullen wij altijd met de Here wezen.
Het lichaam van deze nog levende gelovigen verandert bij de wederkomst van Jezus naar een verheerlijkt lichaam.
1 Cor.15:51 Allen zullen wij niet ontslapen, maar allen zullen wij veranderd worden, in een ondeelbaar ogenblik

- Na de wederkomst van Christus komt eerst het duizendjarig vrederijk. De opgestane gelovigen krijgen bepaalde taken in dit vrederijk waarin Christus vanuit Jeruzalem zal regeren. Pas na het duizendjarig vrederijk zullen alle overige (ongelovige) doden opstaan

Openb.20:4,5 4 En ik zag tronen, en zij zetten zich daarop, en het oordeel werd hun gegeven; en ik zag de zielen van hen, die onthoofd waren om het getuigenis van Jezus en om het woord van God, en die noch het beest noch zijn beeld hadden aangebeden en die het merkteken niet op hun voorhoofd en op hun hand ontvangen hadden; en zij werden weder levend en heersten als koningen met Christus, duizend jaren lang. 5 De overige doden werden niet weder levend, voordat de duizend jaren voleindigd waren. Dit is de eerste opstanding.

NA DE OPSTANDING: LEVEN OF OORDEEL

Ten slotte leert de Bijbel ons dat de opstanding voorafgaat aan een ander heel belangrijk gebeuren: het oordeel

- om de eeuwige bestemming te bepalen.

Johannes 5:28, 29 Verwondert u hierover niet, want de ure komt, dat allen, die in de graven zijn, naar zijn stem zullen horen, en zij zullen uitgaan, wie het goede gedaan hebben, tot de opstanding ten leven, wie het kwade bedreven hebben, tot de opstanding ten oordeel.

Alle gelovigen krijgen een ander soort oordeel; zij komen voor de rechterstoel van Christus. Dan wordt bepaald in hoeverre zij een beloning krijgen.

2 Cor.5:10 Want wij moeten allen voor de rechterstoel van Christus openbaar worden, opdat een ieder wegdrage wat hij in zijn lichaam verricht heeft, naardat hij gedaan heeft, hetzij goed, hetzij kwaad.

{mospagebreak}

Samenvatting van de les -

Het aardse leven is slechts tijdelijk.

De mens is geschapen om eeuwig te leven.

- Zonder geloof in een leven hierna is het christelijk geloof inhoudsloos.

- Na de lichamelijke dood worden geest en lichaam tijdelijk van elkaar gescheiden. Het lichaam keert terug tot stof, de geest van gelovigen wordt verenigd met Christus; de geest van ongelovigen komt in het dodenrijk terecht.

- Te bestemder tijd worden geest en lichaam weer verenigd. Gelovigen ontvangen een verheerlijkt lichaam, van ongelovigen wordt in de Bijbel niets gezegd. -

De opstandingen van gelovigen en ongelovigen vinden plaats op verschillende tijdstippen en met verschillende doelen.

- Direct na de opstanding vinden verschillende oordelen plaats.

Toepassing

In het licht van deze studie over het leven na de dood kunnen we een belangrijk advies vinden in Matth.6:19,20 Verzamelt u geen schatten op aarde, waar mot en roest ze ontoonbaar maakt en waar dieven inbreken en stelen; maar verzamelt u schatten in de hemel, waar noch mot noch roest ze ontoonbaar maakt en waar geen dieven inbreken of stelen.

Als we straks voor de rechterstoel van Christus staan zullen velen van ons spijt hebben van al ons bezig zijn met dingen die vergaan. Vaak hebben we geen oog en geen hart voor onze medemens die ter slachting wankelt:

Spr.24:11 

 Zijn onze prioriteiten afgestemd op onze eeuwige bestemming ? Over de opstanding bij de 2e komst van Christus zijn er verschillende zienswijzes: net voor de Grote Verdrukking, in het midden of na de Grote Verdrukking. In deze studie gaan we hier nu niet verder op in.